Gelukt, de herfst gehaald. Deze toch.

Hoera, de zomer is voorbij. De herfst gehaald, deze herfst dan toch. Hoeveel deugd de zon ook kan doen: deze zomer scheen ze hardvochtig hard. De natuur kreeg het hard te verduren en al lang niet meer alleen in het buitenland. Ook Brussel kreunde mee: een grootstad vol steen & beton laat zich nog amper afkoelen. Niet iedereen heeft airco of -ministergewijs- een zwembad in de tuin. Dit gaat niet over een ongemak, dit gaat over natuurrampen en over hittedoden. Het klimaatalarm wegmoffelen, is dom. Niet in actie komen, is misdadig.

De natuurbrand in de Hoge Venen, daar kijken ze in het buitenland nauwelijks van op. En als we niet oppassen, belandt het voorval ook hier bij ons binnen een paar maand in de vergeethoek. Terwijl het nochtans echt om een natuurramp gaat, die ons allen aangaat.

Waar men in het buitenland wel grote ogen van trok: het grote aantal hittedoden in ons land. Die cijfers zijn best hallucinant. Neen, de mensen vielen hier niet plots dood van de warmte. Maar wie al kwetsbaar was, gleed sneller af. Onder hen vele ouderen, maar verrassend genoeg ook een pak jonge mensen. De zogenaamde ‘oversterfte’ (het aantal doden boven het gemiddelde sterftecijfer in die periode) was tijdens de hittegolf in juni en juli groot. Alleen al van 18 juni tot 3 juli registreerde Sciensano een oversterfte van 2.000 mensen. Dat is 48% meer dan normaal.

Vlaanderen (768 meer overlijdens, 31% oversterfte) doet beter dan Brussel (188 meer overlijdens, 63% oversterfte) en Wallonië (1059 overlijdens, 77% oversterfte). In het Brusselse Gewest liep het voor de 85+ zelfs op tot een oversterfte van 83%. Vele woonzorgcentra kreunden mee wegens niet hittebestendig. Maar ook een pak mensen in verouderde appartementen in de stad.

Een schoolvoorbeeld

De New York Times wijdde er zowaar een artikel aan. Conclusie: België is hét schoolvoorbeeld van slecht voorbereid zijn op de klimaatverandering. VUB-politicoloog Dave Sinardet in Het Laatste Nieuws: “De oversterfte door de hitte was op de warmste dag even hoog als op de ergste dag tijdens de corona-crisis. Dat was een crisis waarvoor we de hele maatschappij stillegden. En nu?”

Nu draait alles verder. Het is herfst geworden. Mooi seizoen toch?

Op 15 september organiseert de Brusselse afdeling van Grootouders voor het klimaat een gegidste wandeling door het Zoniënwoud. Niet als gezellige herfstuitstap, maar om te kijken en te bestuderen welke impact de klimaatverandering heeft op dit woud, op de Brusselse groene long. Benieuwd of er ook ministers, kabinetsmedewerkers of beleidsmakers aanwezig zullen zijn. Niet om met standpunten voor een camera uit te pakken. Dat kunnen ze op de klimaatmars van 11 oktober. Maar om de ernst onder de ogen te zien, om proactief te kunnen handelen. Wachten tot het brandt, is geen optie. Zeker niet met een onderbemande Brusselse brandweer.

Op alle fronten moeten de koppen nu bij mekaar gestoken. Of het nu gaat om bossen of huisvesting, om ruimtelijke ordening, energie & water en/of om milieubewust consumeren (en dus ook eten): alles moet onder de loupe. Iedereen moet meedenken en ijveren.

Francis Marissens

Foto Ylvers op Pixabay